در چند سال اخیر سامانه ای تحت عنوان سامانه کاتب و خودنویس جهت ثبت الکترونیک اسناد راه اندازی گردید. عموم مردم می توانند در سامانه خودنویس یا کاتب، نسبت ثبت قرارداد های خود از قبیل خرید و فروش و اجاره اقدام نمایند. با تصویب و اجرای قانون ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، کلیه اشخاص که قصد تنظیم قراردادهای خرید و فروش و در صورت تمایل قرارداد اجاره را دارند باید از طریق سامانه کاتب اقدام نمایند.
در این مقاله به صورت مفصل به موضوع تنظیم قراداد های اجاره برای اشخاص حقیقی یا حقوقی در سامانه کاتب خواهیم پرداخت.
شماره تماس دفتر(جردن):02188209982
شماره تماس دفتر(پونک): 02144880152
سامانه خودنویس
سامانه خودنویس با هدف تسهیل ثبت قراردادهای ملکی و کاهش هزینههای معاملات راهاندازی شده است.استفاده از این سامانه مزایای متعددی برای موجران، مستأجران و سایر اشخاص درگیر در معاملات ملکی دارد که مهمترین آنها عبارتاند از:
رایگان بودن ثبت قرارداد: یکی از مهمترین مزایای سامانه خودنویس، امکان ثبت رایگان قرارداد است. در این سامانه نیازی به پرداخت کمیسیون یا حقالزحمه به مشاوران املاک وجود ندارد و طرفین میتوانند شخصاً قرارداد خود را ثبت کنند.
دسترسی آسان و غیرحضوری: کلیه مراحل ثبت قرارداد از طریق اینترنت انجام میشود و افراد میتوانند بدون مراجعه حضوری، قرارداد اجاره یا سایر قراردادهای ملکی خود را ثبت نمایند.
بیشتر بخوانید: لینک وبسایت سامانه خودنویس
سامانه کاتب
این سامانه توسط سازمان ثبت اسناد و املاک کشور طراحی شده و رویکردی حرفهایتر به ثبت قراردادهای ملکی دارد. این سامانه برای مشاوران املاک دارای مجوز، وکلا و دفاتر اسناد رسمی مناسب است. سامانه کاتب جهت ثبت قرارداد ها با پیچیدگی های خاصی روبرو است ولی تنظیم قرارداد در سامانه خودنویس به مراتب آسان تر از سامانه کاتب می باشد.
این سامانه ارتباط مستقیم با دفاتر اسناد رسمی دارد و برای قراردادها و اسنادی که نیازمند ثبت رسمی هستند، کاربرد بیشتری دارد. به همین دلیل بسیاری از بانکها، مؤسسات مالی و اشخاص حقوقی برای ثبت قراردادهای مهم از این سامانه استفاده میکنند.
بیشتر بخوانید: لینک وبسایت سامانه کاتب
تنظیم قرارداد اجاره یکسان در سامانه کاتب
با راه اندازی سامانه ای تحت عنوان سامانه کاتب، اشخاصی که قصد تنظیم قرارداد اجاره را دارند مکلف می باشند که از طریق این سامانه اقدام نمایند. قراردادهای اجاره زیر مجموعه قرارداد یکسان بوده و باید از قسمت قراردادهای یکسان در سامانه کاتب نسبت به تنظیم قراراداد اجاره اقدام نمود. قراردادهای یکسان اجاره اصولا قابل ویرایش نبوده و بیشتر موارد به صورت پیش فرض در سامانه قرار گرفته است.
حتما بخوانید: قرارداد های یکسان در سامانه کاتب
تقاوت تنظیم قرارداد اجاره در سامانه کاتب یا خودنویس
در خصوص تنظیم قرارداد اجاره در سامانه کاتب و یا خودنویس باید گفت که هر دو سامانه از لحاظ اعتبار، یکسان می باشند و هیچ تفاوتی در قرارادها وجود ندارد و هر دو قرارداد با کد رهگیری صادر خواهد شد. اصلی ترین تفاوت آن مربوط به مدت قرارداد و نوع سند مالکیت می باشد.
حتما بخوانید: عواقب عدم تنظیم قرارداد اجاره در سامانه کاتب و خودنویس
قرارداد اجاره اسناد مالکیت سبز رنگ
با تصویب قانون جدید ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، ثبت برخی از اعمال حقوقی به صورت رسمی الزامی شده است. یکی از موارد الزامی، ثبت قرارداد اجاره می باشد. چنانچه سند مالکیت ملک به رنگ سبز می باشد و مدت قرارداد تا 2 سال می باشد، مکلف است قرارداد اجاره خود را از طریق قراردادهای یکسان اجاره در سامانه کاتب ثبت نماید و چنانچه قراداد اجاره ملک بیش از 2 سال می باشد، ملکف است قرارداد اجاره را به صورت رسمی در دفاتر اسناد رسمی منعقد و ثبت نماید.
حتما بخوانید: اجاره ملک با سند سبز رنگ
قرارداد اجاره اسناد مالکیت زرد رنگ
تنظم قرارداد اجاره برای املاک دارای سند تک برگ زرد رنگ می تواند در سامانه خودنویس تنظیم گردد ولی چنانچه مدت قرارداد اجاره برای بیش از 2 سال باشد، موجر و مستاجر مکلف است برای تنظیم قراداد اجاره به دفاتر اسناد رسمی مراجعه نمایند.
کدام سامانه برای ثبت قرارداد مناسبتر است؟کاتب یا خود نویس؟
اگر هدف صرفاً ثبت یک قرارداد عادی اجاره یا دریافت کد رهگیری باشد، سامانه خودنویس میتواند گزینه مناسبی باشد. اما در مواردی که قانون ثبت رسمی سند را الزامی دانسته یا طرفین تمایل به تنظیم سند رسمی دارند، استفاده از سامانه کاتب و مراجعه به دفاتر اسناد رسمی ضروری خواهد بود.
حتما بخوانید: راهنمای تنظیم قرارداد یکسان در کاتب
مزایای استفاده از سامانههای خودنویس و کاتب
- شفافیت: هر دو سامانه با ارائه کد ، از کلاهبرداری و تخلفات ملکی جلوگیری میکنند.
- دسترسی آسان: خودنویس برای عموم مردم و کاتب برای حرفهایها طراحی شده است.
- کاهش هزینهها: خودنویس با حذف واسطهها و کاتب با کاهش ریسکهای حقوقی، هزینههای اضافی را کم میکنند.
نکات مهم قرارداد یکسان اجاره در سامانه کاتب
1-مطابق با تبصره ۲ ماده ۳ قانون الزام،امکان ثبت معاملات اموال غیرمنقول فقط در قالب قراردادهای یکسان و نمونه (بدون امکان کاهش یا افزایش شروط قراردادی) در خصوص املاک دارای سند رسمی فراهم شده است.چنانچه قصد ثبت عمل حقوقی خارج از قالبهای قرارداد یکسان را داشته باشید، میتوانید به دفاتر اسناد رسمی مراجعه نمایید.
2-انواع مختلف قرارداد یکسان در دستهبندیهای کلی خرید و فروش، اجاره، صلح و غیره طراحی شده و در اختیار کاربران قرار گرفته است. با توجه به نوع موضوع مورد معامله (آپارتمان، ساختمان ویلایی، زمین کشاورزی و…) و همچنین کاربری آن (مسکونی، تجاری، آموزشی و…) میتوانید یکی از انواع قرارداد یکسان را متناسب با نیاز خود انتخاب نمایید
3-هر یک از انواع قرارداد یکسان، اقلام اطلاعاتی و شرایط و مقررات مختص به همان قرارداد را دارد که پس از انتخاب نوع قرارداد یکسان فرمهای مربوطه فعال خواهد شد.
4-هر شخص در صورتی که یکی از اشخاص اصیل قرارداد باشد میتواند نسبت به تنظیم قرارداد یکسان به صورت خودکاربری اقدام نماید. به عبارتی امکان تنظیم قرارداد یکسان برای اشخاص دیگر وجود ندارد.
5-ثبت اطلاعات دو نفر به عنوان شاهد در این بخش اجباری است. ورود اطلاعات شاهد میتواند پس از تکمیل اطلاعات قرارداد انجام شود.
6-مطابق آییننامه ماده ۳ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، ثبت قرارداد یکسان در حالتی که طرفین معامله یا یکی از آنها غیراصیل نظیر ولی، وصی، وکیل و قیم است، امکانپذیر نیست. همچنین امکان ثبت قرارداد یکسان برای اشخاص حقیقی زیر ۱۸ سال امکانپذیر نمیباشد. در این حالت ثبت عمل حقوقی صرفاً توسط دفاتر اسناد رسمی صورت میپذیرد.
کلام پایانی
سامانههای خودنویس و کاتب هر دو ابزارهایی کاربردی برای ثبت قراردادهای ملکی هستند، اما هر یک برای نیازهای متفاوتی طراحی شدهاند. اگر به دنبال ثبت سریع، آسان و بدون هزینه قرارداد اجاره یا سایر قراردادهای عادی ملکی هستید، سامانه خودنویس میتواند انتخاب مناسبی باشد. در مقابل، چنانچه قرارداد شما نیازمند ثبت رسمی، نظارت تخصصی یا تنظیم سند در دفاتر اسناد رسمی باشد، سامانه کاتب گزینه مطمئنتر و مناسبتری خواهد بود. بنابراین پیش از ثبت قرارداد، بهتر است نوع معامله و آثار حقوقی آن را به دقت بررسی کرده و سامانه متناسب با نیاز خود را انتخاب نمایید
سوالات متداول
آیا قرارداد ثبتشده در سامانه خودنویس اعتبار قانونی دارد؟
آیا برای ثبت قرارداد در سامانه خودنویس باید به مشاور املاک مراجعه کرد؟
تفاوت اصلی سامانه خودنویس و کاتب چیست؟
