سریع‌ترین راه طلاق برای زن | وکالت در طلاق، عسر و حرج و شروط ۱۲گانه

در حقوق ایران، طلاق اساساً در اختیار مرد است و زن برای پایان دادن به زندگی مشترک، باید از مسیرهای پیچیده قانونی عبور کند. این مسیرها، اغلب با صرف زمان طولانی و هزینه‌های روحی و مالی سنگین همراه است. سؤال کلیدی اینجاست: سریع‌ترین راه طلاق برای زنی که دیگر قادر به ادامه زندگی نیست، کدام است؟

این مقاله، راهنمای تحلیلی و کاربردی شما برای پیمودن این مسیر است. ما به شما نشان خواهیم داد که طلاق توافقی و در غیاب توافق، استفاده از وکالت در طلاق (حق طلاق)، بهترین و سریع‌ترین راهکارها هستند. در صورتی که این حقوق را نداشته باشید، اثبات عسر و حرج (مانند خشونت یا اعتیاد) بر اساس ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی تنها راه است؛ اما این مسیر نیازمند مدارک قوی و مستندات محکمه‌پسند است که اغلب بدون کمک وکیل متخصص، به اطاله دادرسی منجر می‌شود.

طلاق چیست؟

طلاق از منظر حقوقی، پایان رسمی عقد نکاح میان زن و شوهر است که به موجب آن، تعهدات و الزامات ناشی از ازدواج خاتمه می‌یابد. اما در حقوق ایران، برخلاف بسیاری از کشورها، زن برای پایان دادن به زندگی مشترک، الزامات بیشتری نسبت به مرد دارد. این تفاوت ناشی از ساختار فقهی حقوق خانواده در ایران است، جایی که اصل بر اختیار مرد در طلاق نهاده شده و زن فقط در شرایط خاص می‌تواند اقدام به طلاق کند.

راحت‌ترین و سریع‌ترین نوع طلاق برای زن

در ظاهر، طلاق از طرف مرد بسیار ساده است، با داشتن رای دادگاه برای طلاق و رجوع به دفترخانه طلاق و ازدواج، طلاق انجام می‌شود. اما زن برای جدایی باید یا رضایت شوهر را داشته باشد، یا دلیلی قانونی برای طلاق ارائه دهد، یا وکالت در طلاق داشته باشد.

در این میان، سریع‌ترین راه طلاق برای زن به ترتیب زیر است:

• طلاق توافقی
• طلاق بر مبنای وکالت در طلاق
• طلاق به استناد شروط ضمن عقد
• طلاق از طریق اثبات عسر و حرج

حتما بخوانید: همه چیز درباره مهریه 

شرایط طلاق از طرف زن

در حالت کلی، زن فقط در مواردی می‌تواند طلاق بگیرد که یکی از شروط قانونی زیر را داشته باشد:

داشتن وکالت در طلاق

 اگر در عقدنامه، یا در سند رسمی دیگری، شوهر به زن وکالت برای طلاق داده باشد، زن می‌تواند با مراجعه به دادگاه و سپس دفترخانه طلاق، روند جدایی را شروع کند. این روش از سریع‌ترین روش‌ها است، چرا که دادگاه صرفاً به صحت وکالت و توافقات مالی می‌پردازد، نه دلایل طلاق.

اثبات عسر و حرج

بر اساس ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی، اگر زن بتواند اثبات کند که ادامه زندگی برای او همراه با ((عسر و حرج)) است، دادگاه می‌تواند شوهر را ملزم به طلاق کند. نمونه‌هایی از عسر و حرج عبارتند از:

• ضرب و شتم شدید یا خشونت‌های مداوم
• اعتیاد شوهر به مواد مخدر یا مشروبات الکلی
• ترک زندگی مشترک بدون عذر موجه
• زندانی شدن طولانی شوهر
• بی‌کاری و فقر شدید مرد
• خیانت و ارتباط نامشروع

عدم پرداخت نفقه

 اگر شوهر نفقه ندهد و دادگاه هم آن را تأیید کند، زن می‌تواند درخواست طلاق بدهد. طبق ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی، در صورت امتناع مرد از پرداخت نفقه و عدم امکان اجبار او به پرداخت، زن می‌تواند به طلاق دست یابد.

شروط ضمن عقد نکاح

 در عقدنامه‌های رسمی ایران، معمولاً دوازده شرط وجود دارد که اگر مرد مرتکب آن‌ها شود، زن می‌تواند به عنوان ((وکیل در توکیل)) خودش را مطلقه کند. این شروط عبارتند از:

• ازدواج مجدد بدون رضایت زن اول
• عدم پرداخت نفقه
• سوء‌رفتار شدید
• ترک زندگی خانوادگی
• محکومیت کیفری
• ابتلا به بیماری صعب‌العلاج
• اشتغال مرد به شغلی مغایر با حیثیت خانوادگی
• و…

این شروط باید در عقدنامه امضا شده باشند.

مراحل طلاق از طرف زن (گام به گام)

جمع‌آوری مدارک

• عقدنامه
• کارت ملی طرفین
• مدارک اثبات دلایل طلاق (مانند گزارش پزشکی قانونی، حکم محکومیت، شهادت شهود و …)

ثبت دادخواست طلاق: زوجه باید در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، دادخواست خود را با انتخاب عنوان درست (مثلاً «الزام به طلاق»، «صدور حکم طلاق به علت عسر و حرج» یا «طلاق بر اساس وکالت») ثبت کند.

مراجعه به شعبه دادگاه خانواده: دادخواست به دادگاه ارجاع می‌شود و قاضی پس از تشکیل جلسه، با توجه به مدارک، اظهارات زن و  احضار شوهر، تصمیم‌گیری می‌کند. در صورتی که دلایل زن کافی باشد، دادگاه گواهی عدم امکان سازش صادر می‌کند.

مراجعه به دفترخانه طلاق: پس از صدور حکم طلاق و قطعیت آن، زن می‌تواند به دفترخانه مراجعه کرده و صیغه طلاق جاری شود.

مراجعه به دفتر خدمات قضایی

برای ثبت درخواست طلاق از طرف زن لازم است  به یکی از دفاتر خدمات قضایی مراجعه کنید و در ابتدای کار درخواست خود را در این دفاتر قضایی به ثبت برسانید. زوجه می تواند در دادگاه خانواده شهری که ساکن است درخواست خود را مطرح نماید. بعد از آن جلسات مشاوره بهزیستی زوجین برگزار خواهد شد که در آن زوجین را به سازش دعوت می‌کنند.

حتما بخوانید: همه چیز درباره طلاق توافقی

 رسیدگی توسط قاضی

مرحله بعدی رسیدگی به پرونده طبق نظر قاضی دادگاه می باشد که اگر  پرونده با مخالفت قاضی روبرو شود ورای به طلاق صادر نشود،  بایستی پرونده برای طی مراحل بعدی به دادگاه تجدید نظر ارجاع داده می شود و باز در صورت مخالفت مرد، پرونده به دیوان عالی کشور فرستاده خواهد شد. به طور کلی  پیچیدگی پرونده طلاق از سوی زن بسیار زیاد  است و نیازمند صبر و مشاوره وکیل می‌باشد.

زمانی که زوجه خواستار طلاق می شود باید فرم دادخواست طلاق از طرف زن را تکمیل نماید و به دادگاه یا دفتر خدمات قضایی تحویل دهد این فرم با عناوین مختلفی همراه می باشد و  یا بر اساس عسر و حرج زن  یا بر اساس شروط ۱۲ گانه یا بر حسب حق طلاق زن و یا غیبت مرد به مدت طولانی می باشد.

 ارائه دلایل طلاق

برای اینکه زن درخواست طلاق بدهد باید بتواند دلایل کافی  به قاضی دادگاه خانواده  تحویل دهد و یا آن را  به اثبات برساند. از جمله شرایط مورد قبول دادگاه ، اثبات عسر و حرج که  به معنای فشار و سختی است که ادامه زندگی را  برای زن  غیر ممکن کرده است. طبق ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی بیان شده که عسر و حرج  و اثبات آن از سوی زن، می تواند دلیل محکمه پسندی برای درخواست طلاق از سوی زن باشد.

اما به طور کلی، بهتر است که طلاق یک طرفه از سوی زن به تنهایی و بدون حضور وکیل آغاز نشود زیرا مراحل این نوع طلاق و شرایط خاص زن بسیار در روند پرونده تاثیرگذار می باشد و ممکن است زوجه با صرف وقت و هزینه و  تحمل مشکلات روحی با عدم رای قاضی و رد شدن درخواست خود مواجه شود. پس  لازم است قبل از هر گونه اقدامی لااقل  با یک وکیل مجرب  مشورت کنید و  اطلاعات لازم در رابطه با رویه دادگاه، حقوق زن، مراحل بررسی پرونده در دادگاه بدوی تجدیدنظر و دیوان عالی کشور آشنایی پیدا کنید.

درذیل به صورت خلاصه در خصوص مراحل طلاق از سوی زوجه را توضیح خواهیم داد:

دلایل محکمه‌پسند برای طلاق از طرف زن

زن زمانی می‌تواند به نتیجه برسد که دلایل او برای طلاق «قابل اثبات» و «مورد قبول دادگاه» باشد. مهم‌ترین این دلایل:

• ضرب و شتم شدید و مکرر: گزارش پزشکی قانونی، عکس، فیلم و شهادت شهود از مهم‌ترین مستندات است.
• اعتیاد به مواد مخدر یا الکل: اگر این اعتیاد به حدی باشد که زندگی مشترک را مختل کند.
• ارتباط نامشروع شوهر: اثبات آن با پیامک، شهادت یا دلایل دیجیتال نیاز دارد.
• عدم پرداخت نفقه: حتی یک ماه نفقه ندادن در صورت اثبات می‌تواند دلیل طلاق باشد.
• زندانی بودن طولانی: اگر شوهر به بیش از ۵ سال زندان محکوم شود.
• ترک زندگی خانوادگی: ترک خانه بدون دلیل به مدت ۶ ماه متوالی یا ۹ ماه متناوب.
• ازدواج مجدد بدون رضایت زن اول: سوء رفتار با فرزندان یا بی‌مسئولیتی نسبت به آن‌ها

وضعیت مهریه در صورتی که طلاق از طرف زن باشد

به طور کلی مهریه حق مالی زن است و به هیچ عنوان مهریه نمی تواند مشروط باشد و به محض وقوع عقد، زن مالک مهر می شود و  فرقی نمی کند که درخواست طلاق از سوی کدام یک از زوجین باشد و زوج موظف است در هر حال مهریه را پرداخت نماید.

زمانی که طلاق از سوی زن باشد در دو صورت مهریه به زن تعلق خواهد گرفت. طبق ماده ۱۰۸۹ قانون مدنی اگر عقد باطل شده باشد و هیچ گونه رابطه جنسی میان زوجین انجام نگرفته باشد، یا اگر عقد فسخ شود و  رابطه ی جنسی میان زوجین صورت نگرفته‌ باشد، مهریه به زن تعلق نخواهد گرفت. فقط در یک مورد آن هم، اگر  مرد دچار بیماری‌ ناتوانی در برقراری رابطه‌ جنسی باشد، نصف مهریه به زوجه تعلق خواهد گرفت.

زمانی که طلاق از جانب زن مطرح شود تا زمانی که زن در مدت عده باشد ، نفقه باید توسط مرد به او پرداخت گردد. مگر اینکه بین آنها توافق دیگری صورت گرفته باشد. منظور از عده، زمانی هست که زن بعد از طلاق نباید تا مدت مشخصی با شخص دیکری ازدواج کند.

در خصوص پرداخت اجرت المثل، زمانی که درخواست طلاق از طرف زن مطرح می شود باید بر مبنای نظر کارشناسی رسمی دادگستری، ملائت و توان مالی مرد و مدت زمانی ازدواج و زندگی مشترک تعیین گردد.  چنانچه توافقی از جانب زن و مرد در ادامه زندگی شان در رابطه با اجرت المثل صورت نگرفته باشد زن نمی تواند مطالبه اجرت المثل را در هنگام ادامه زندگی زناشویی از زوج داشته باشد. زیرا ممکن است در زمان آینده محاسبه آن غیر ممکن شود به دلیل اینکه امکان دارد مرد ازدواج دیگری کند.

کلام پایانی

طلاق یکی از پیچیده‌ترین و حساس‌ترین دعاوی خانوادگی است که تصمیم‌گیری در مورد آن نیازمند آگاهی کامل از قوانین و مشورت با وکیل متخصص در امور خانواده می‌باشد. هر مرحله از طلاق، از ثبت دادخواست تا اجرای صیغه طلاق،آثار حقوقی، مالی و حتی کیفری دارد و ناآگاهی از آن می‌تواند خسارات سنگینی برای طرفین به‌دنبال داشته باشد.

اگر در آستانه طلاق هستید یا همسرتان دادخواست داده است، قبل از هر اقدامی بهتر است با یک وکیل مجرب مشورت کنید تا مسیر درست و کم‌هزینه‌تری را طی کنید.

وکلای مؤسسه حقوقی دادرس با تجربه فراوان در پرونده‌های خانوادگی، می‌توانند در تمام مراحل طلاق توافقی، طلاق به درخواست زن، یا طلاق از طرف مرد در کنار شما باشند.

سؤالات متداول درباره طلاق از طرف زن

اگر درگیر اختلافات خانوادگی یا مراحل طلاق هستید، مشاوره با وکیل متخصص می‌تواند مسیر شما را کوتاه‌تر و کم‌هزینه‌تر کند.
وکلای مؤسسه حقوقی دادرس با تجربه در دعاوی خانوادگی، آماده‌اند تا از حقوق شما به‌صورت حرفه‌ای دفاع کنند.
پیش از هر اقدام عجولانه، با ما مشورت کنید تا بهترین تصمیم را بگیرید.
برای دریافت مشاوره و بررسی پرونده‌تان، همین حالا با وکلای دادرس تماس بگیرید