کمیسیون ماده 100 شهرداری چیست؟

نظم و قانون‌مندی در ساخت‌وسازهای شهری از ارکان اساسی توسعه پایدار شهری محسوب می‌شود. در همین راستا، قانون‌گذار برای نظارت بر فعالیت‌های عمرانی و جلوگیری از ساخت‌وسازهای غیرمجاز، نهادی تحت عنوان کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری را پیش‌بینی کرده است. این کمیسیون مرجع رسیدگی به تخلفات ساختمانی در محدوده شهر بوده و وظیفه دارد درباره تخلفاتی مانند ساخت بدون پروانه، اضافه بنا یا تغییر کاربری، تصمیم قانونی صادر کند.

کمیسیون ماده ۱۰۰ نه‌تنها ابزاری برای اعمال ضوابط شهرسازی است، بلکه از تضییع حقوق عمومی و بی‌نظمی در چهره شهری نیز جلوگیری می‌کند. آشنایی با وظایف، اختیارات و نحوه اعتراض به آرای این کمیسیون برای مالکان، مهندسان و حتی شهروندان عادی اهمیت زیادی دارد، زیرا تصمیمات آن می‌تواند آثار مالی و حقوقی مهمی برای افراد به‌دنبال داشته باشد. در این مقاله، به‌طور جامع به بررسی ماهیت، تخلفات مشمول و روند رسیدگی در کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری می‌پردازیم.

اگر درگیر پرونده‌های تخلفات ساختمانی یا رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری هستید، مشاوره با وکیل متخصص در این حوزه می‌تواند از صدور احکام سنگین مانند تخریب یا جریمه‌های بالا جلوگیری کند. گروه وکلای ما با تجربه موفق در پرونده‌های شهرداری، آماده ارائه مشاوره حقوقی تخصصی و پیگیری اعتراض به آرای کمیسیون ماده ۱۰۰ هستند. برای دریافت مشاوره فوری، کافی است از طریق فرم تماس یا شماره‌های درج‌شده در سایت با ما در ارتباط باشید.

کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری چیست؟

کمیسیون ماده 100 شهرداری ، در جهت نظم بخشیدن به شهر سازی و ساخت و ساز های شهری می‌باشد و مالکین اراضی و املاک واقع در محدوده شهر یا حریم آن قبل از هر اقدامی به تفکیک اراضی یا عملیات عمرانی و ساخت ساز بایستی از شهرداری پروانه (‌مجوز‌) اخذ نمایند و شهرداری مکلف به جلوگیری از عملیات ساختمانی بدون مجوز و خلاف پروانه صادره در زمین‌های محصور و غیر محصور می‌باشد. برای اطلاع درباره تخلفات در کمیسیون ماده 100 شهرداری ، وکیل کمیسیون ماده 100 شهرداری ، جرایم کمیسیون ماده 100 شهرداری و تخلفات ساختمانی ، تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.

ماده ۱۰۰ قانون شهرداری دقیقاً چه می‌گوید؟

بر اساس ماده ۱۰۰ قانون شهرداری‌ها: مالکین اراضی و املاک واقع در محدوده شهر، قبل از هرگونه عملیات عمرانی، تفکیک اراضی یا ساخت و ساز، موظفند از شهرداری پروانه بگیرند. اگر بدون پروانه یا برخلاف آن اقدام کنند، شهرداری می‌تواند جلوی عملیات را بگیرد و موضوع را به کمیسیون ماده ۱۰۰ ارجاع دهد. بنابراین، هرگونه ساخت‌وساز بدون مجوز رسمی، تخلف محسوب می‌شود و مرجع رسیدگی به آن، کمیسیونی خاص با عنوان “کمیسیون ماده ۱۰۰” خواهد بود.

چه تخلفات ساختمانی در کمیسیون ماده ۱۰۰ رسیدگی می‌شوند؟

کمیسیون ماده ۱۰۰ صرفاً به تخلفات ساختمانی در محدوده قانونی شهر رسیدگی می‌کند و برخی از شایع‌ترین این تخلفات عبارت‌اند از:

ساخت‌وساز بدون پروانه شهرداری:

یعنی شروع عملیات ساختمانی (خاک‌برداری، پی‌ریزی، اسکلت و …) بدون دریافت مجوز رسمی از شهرداری. این یکی از رایج‌ترین تخلفات است و تقریباً همیشه منجر به ارجاع پرونده به کمیسیون می‌شود.

اضافه بنا مازاد بر پروانه ساخت:

اگر مالک، بنایی بیش از مقدار مجاز ذکرشده در پروانه احداث کند (مثلاً یک طبقه بیشتر بسازد یا زیربنای بیشتری ایجاد کند)، شهرداری می‌تواند این تخلف را گزارش کند.

تغییر کاربری:

اگر ملکی که دارای کاربری مسکونی است، بدون مجوز به واحد تجاری یا اداری تغییر داده شود، این مورد تخلف است و در کمیسیون ماده ۱۰۰ بررسی می‌شود.

تجاوز به معبر عمومی یا حریم خیابان:

اگر بخشی از ساختمان وارد حریم خیابان یا پیاده‌رو شود، تجاوز به معبر تلقی شده و در بسیاری از موارد رأی به تخریب داده می‌شود.

عدم رعایت اصول فنی و ایمنی:

اگر ساخت‌وساز برخلاف مقررات ملی ساختمان، ضوابط فنی، بهداشتی یا شهرسازی باشد، تخلف فنی محسوب شده و در کمیسیون بررسی می‌شود.

تراکم مازاد:

عبارت است از اضافه بنایی که بیش از مساحت زیر بنای درج شده در پروانه ساختمانی که کمیسیون ماده 100 شهرداری در این رابطه دو نوع حکم به شرح ذیل صادر می‌کند:

الف: حکم به تخریب:  مواردی حکم به تخریب داده می‌شود مانند : عدم رعایت اصول فنی بهداشتی و شهرسازی ، صدور حکم به پرداخت جریمه از طرف شهرداری و خودداری ذی نفع از پرداخت آن جریمه

ب: حکم به دریافت اخذ جریمه: در مواردی که به قطع اضافه بنا نیازی نباشد، کمیسیون ماده 100 شهرداری رای به دریافت جریمه نقدی می‌نماید.عوامل موثر در اخذ جریمه عبارت است از : موقعیت مکانی ملک (خیابان‌های اصلی، فرعی، کوچه بن باز، کوچه بن بست)، طریق استفاده از فضای ایجاد شده ، نوع مصالح به کار رفته در ساختمان ، نوع حوزه استفاده از اراضی (مسکونی، تجاری، صنعتی و اداری)

روند اجرایی در کمیسیون ماده 100 چگونه است؟

به موجب تبصره (2) ماده (100) کمیسیون، علاوه بر شهرداری هر شخصی که از انجام تخلفات ساختمانی ضرر ببیند، می‌تواند جهت اقامه دعوا در کمیسیون ماده (100)، به شهرداری مراجعه و اعتراض خود را بیان کند. سپس شهرداری در صورتی که تخلفات در کمیسیون ماده 100 شهرداری را در صلاحیت بداند، موضوع را به کمیسیون ارجاع خواهد داد. بعد از این که اعلام تخلفات ساختمانی در شهرداری و گرفتن لایحه دفاعیه و توضیحات از شخص، رسیدگی به تخلفات در کمیسیون بدون نیاز به حضور شخص صورت می‌گیرد. رای کمیسیون ماده 100 شهرداری ظرف 10 روز، توسط شهرداری و مالک و قایم مقام آن قابل اعتراض در کمیسیون ماده 100 شهرداری) است . افراد کمیسیون دوم باید افرادی غیر از افراد حاضر در کمیسیون صادر کننده رای باشد و رای که از کمیسیون دوم صادر می‌گردد، قطعی است.

مرجع صالح رسیدگی کننده به شکایت از آرا قطعی صادر شده از کمیسیون

آیا رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ قابل اعتراض است؟ بله. رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری نهایی نیست و قابل اعتراض است.

مراحل اعتراض:

اعتراض در کمیسیون تجدیدنظر ماده ۱۰۰: مالک می‌تواند ظرف ۱۰ روز از ابلاغ رأی، به رأی کمیسیون بدوی اعتراض کند. این اعتراض در همان شهرداری توسط کمیسیون تجدیدنظر رسیدگی می‌شود.

اعتراض به دیوان عدالت اداری: اگر مالک یا شهرداری از رأی کمیسیون تجدیدنظر هم ناراضی باشد، می‌توانند ظرف ۳ ماه از تاریخ ابلاغ رأی، به دیوان عدالت اداری شکایت کنند.

حسب بند دوم ماده (10) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، رسيدگي به اعتراض و شكايت از رای و تصميم‌های قطعي شده هيأت‌هاي رسيدگي به تخلف‌های اداري و كميسيون‌هايي از قبیل كميسيون‌هاي مالياتي، هيأت حل ‌اختلاف كارگر و كارفرما، كميسيون ماده صد قانون شهرداری فقط از حيث نقض قوانين و مقررات يا معارض بودن با آن‌ها در صلاحیت دیوان عدالت اداری است. با استناد به تبصره دوم از ماده 16 قانون مذکور مهلتی که برای تقدیم دادخواست به این مرجع در نظر گرفته شده، برای افرادی که داخل کشور هستند 3 ماه و برای افرادی که مقیم کشورهای خارجی هستند، 6 ماه در نظر گرفته شده است.

سوال در رابطه با تفاوت سال وقوع تخلف:

چنانچه سال وقوع تخلفات ساختمانی با سال تشکیل پرونده در کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری متفاوت باشد جریمه‌های ساختمانی توسط کمیسیون مزبور بر اساس تعرفه‌های کدام سال تعیین می‌گردد؟ پس از طرح موضوع در کمیسیون مشورتی اقتصادی، اراضی و شهرسازی دیوان عدالت اداری، نظر مشورتی کمیسیون مزبور به شرح زیر اعلام می‌شود:

به موجب دادنامه شماره ۴۲ مورخ ۲۵ اردیبهشت ماه ۱۳۷۸ و ۲۱۰ مورخ ۲ تیرماه ۱۳۸۷ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ماده ۱۰۰ قانون شهرداری و تبصره‌های آن و اصول مسلم حقوقی، مفید لزوم تعیین جریمه تخلفات ساختمانی به مأخذ ارزش معاملاتی ساختمان در تاریخ وقوع تخلف است. لذا در فرضی که سال تخلف با سال تشکیل پرونده در کمیسیون ماده ۱۰۰ متفاوت باشد جریمه‌های تخلفات ساختمانی توسط کمیسیون مزبور باید بر اساس تعرفه‌های سال وقوع تخلف که تحقق آن از طریق اسناد و مدارک معتبر و در صورت لزوم جلب نظر کارشناس متخصص در زمینه قدمت ساختمان و تاریخ وقوع تخلف ساختمانی میسور است تعیین و محاسبه شود.

حتما بخوانید: پایان کار و صورت مجلس تفکیکی

ضمانت اجرای رأی کمیسیون ماده 100 شهرداری چیست؟

اگر رأی قطعی شد، شهرداری می‌تواند اقدامات زیر را انجام دهد:

• تخریب بنا (با حکم اجرای احکام)
• پلمب واحد (در صورت رأی به تعطیلی)
• مراجعه به اجرای احکام برای وصول جریمه نقدی
• توقف ادامه عملیات ساختمانی غیرمجاز

تفاوت کمیسیون ماده ۱۰۰ با کمیسیون ماده ۷۷ چیست؟

شهرداری ها در قبال خدماتی که به شهروندان ارائه می کند برای تامین هزینه های خود اقدام به اخذ عوارض می نماید. حال اگر بین پرداخت کننده عوارض و شهرداری اختلافی حاصل شود ، کمیسیون ماده 77 مرجع تظلم خواهی مودیان نسبت به عوارض و بهای خدمات تعیینی شهرداری محسوب می کردد.

• ماده ۱۰۰: مربوط به تخلفات ساختمانی و امور شهرسازی است.
• ماده ۷۷: مربوط به مطالبات شهرداری از شهروندان (مانند عوارض نوسازی، عوارض ساخت‌وساز و…) است.

هر دو کمیسیون از نهادهای داخلی شهرداری هستند ولی کارکرد آن‌ها متفاوت است.

سوالات متداول درباره کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری