کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری یکی از مهمترین مراجع قانونی در حوزه تخلفات ساختمانی است. بسیاری از مالکان، پس از ساخت یا خرید ملک، متوجه میشوند که بنای آنها دچار تخلف ساختمانی بوده یا شهرداری علیه آنان پرونده تشکیل داده است. در این مواقع، کمیسیون ماده ۱۰۰ به عنوان مرجع رسیدگی به تخلفات وارد عمل میشود و رأیی صادر میکند که ممکن است شامل قلع بنا (تخریب)، جریمه نقدی یا دستور توقف عملیات ساختمانی باشد.
اما از آنجا که گاهی رأی کمیسیون عادلانه یا منطبق با واقعیت نیست، قانونگذار برای شهروندان راه اعتراض به رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ را پیشبینی کرده است تا از حقوق مالکانه آنان دفاع شود.
شماره تماس دفتر(پونک): 02144880152
شماره تماس دفتر(جردن)02188209982
تلفن همراه جناب آقای بهزاد رحمانی: 09124153424
وظیفه و صلاحیت کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری
کمیسیون ماده ۱۰۰ بر اساس قانون شهرداریها تشکیل شده و وظیفه دارد به تخلفاتی رسیدگی کند که مربوط به ساختوساز بدون پروانه، تجاوز از حدود پروانه، اضافه بنا، تغییر کاربری و عدم رعایت ضوابط فنی و شهرسازی است.
اعضای این کمیسیون سه نفر هستند: نماینده وزارت کشور، نماینده قوه قضاییه و یکی از اعضای شورای اسلامی شهر. تصمیم این کمیسیون پس از بررسی گزارش شهرداری و دفاعیات مالک، بهصورت رأی صادر میشود و برای مالک لازمالاجراست، مگر اینکه طبق مقررات به آن اعتراض شود.
ماهیت و انواع آرای صادره از کمیسیون ماده ۱۰۰
رأی صادره از کمیسیون ماده ۱۰۰ ممکن است دستور به تخریب بنا بدهد، در صورتی که ساختمان بدون مجوز یا بهطور کامل برخلاف ضوابط شهرسازی احداث شده باشد.
در مواردی که امکان اصلاح تخلف وجود دارد، کمیسیون میتواند به جای تخریب، جریمه نقدی تعیین کند تا مالک با پرداخت آن، تخلف را از نظر شهرداری تسویه کند.
همچنین در خصوص بناهایی که هنوز در حال ساخت هستند، کمیسیون میتواند دستور توقف عملیات ساختمانی صادر کند تا مانع ادامه تخلف شود. در مورد تغییر کاربری غیرمجاز نیز معمولاً رأی به تعطیلی یا جلوگیری از استفاده غیرمجاز صادر میشود.
مراحل قانونی اعتراض به رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری
اگر مالک یا ذینفع از رأی صادره ناراضی باشد، میتواند از طریق مراجع قانونی اعتراض خود را مطرح کند. قانونگذار دو مرحله برای اعتراض پیشبینی کرده است: یکی در کمیسیون تجدیدنظر ماده ۱۰۰ و دیگری در دیوان عدالت اداری.
در مرحله نخست، اعتراض باید ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ رأی به شهرداری محل وقوع ملک تسلیم شود. شهرداری پرونده را برای رسیدگی مجدد به کمیسیون تجدیدنظر ماده ۱۰۰ ارسال میکند.
کمیسیون تجدیدنظر متشکل از افرادی متفاوت از اعضای کمیسیون بدوی است و وظیفه دارد مجدداً موضوع را بررسی کرده و رأی نهایی را صادر کند. در این مرحله ممکن است رأی قبلی تأیید، اصلاح یا نقض شود.
اعتراض به رأی قطعی کمیسیون ماده ۱۰۰ در دیوان عدالت اداری
اگر پس از صدور رأی تجدیدنظر، مالک همچنان رأی را ناعادلانه بداند، تنها راه باقیمانده، طرح شکایت در دیوان عدالت اداری است.
دیوان عدالت اداری بهعنوان مرجع قضایی تخصصی، صلاحیت دارد تصمیمات و آرای صادره از نهادهای اداری مانند کمیسیون ماده ۱۰۰ را از حیث تخلف از قانون، تجاوز از حدود اختیارات، یا اشتباه در تطبیق مقررات بررسی کند.
طرح شکایت در دیوان باید ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ رأی تجدیدنظر انجام شود. دیوان در صورت تشخیص تخلف یا بیعدالتی، میتواند رأی کمیسیون را ابطال و پرونده را برای رسیدگی مجدد ارجاع دهد.
دلایل شایع اعتراض به رأی کمیسیون ماده ۱۰۰
در عمل، بسیاری از اعتراضها به آرای کمیسیون ماده ۱۰۰ به دلایل زیر صورت میگیرد:
- صدور رأی بدون دعوت از مالک یا استماع دفاعیات او؛
- اشتباه در محاسبه میزان تخلف یا مساحت اضافه بنا؛
- عدم تطابق رأی با نقشههای مصوب یا گزارش کارشناسی؛
- صدور رأی برخلاف قوانین فنی یا طرح تفصیلی شهر؛
- اعمال سلیقه شخصی یا ناهماهنگی بین گزارش ناحیه شهرداری و کمیسیون.
در هر یک از این موارد، وکیل متخصص در دعاوی شهرداری میتواند با ارائه مدارک مستدل، رأی کمیسیون را در دیوان عدالت اداری مورد اعتراض قرار دهد و گاه حتی رأی تخریب را به جریمه نقدی تبدیل کند.
آثار حقوقی اعتراض و نتیجه احتمالی آن
تا زمانی که اعتراض در کمیسیون تجدیدنظر یا دیوان عدالت اداری مطرح است، معمولاً اجرای رأی کمیسیون متوقف نمیشود مگر اینکه قرار توقف اجرای رأی از دیوان عدالت صادر گردد.
اگر رأی در دیوان ابطال شود، پرونده به شهرداری یا کمیسیون مربوطه برمیگردد تا مطابق نظر دیوان مجدداً بررسی شود. در نتیجه، مالک این فرصت را خواهد داد.
نمونه لایحه اعتراض به رای کمیسیون ماده 100 شهرداری
ریاست محترم کمیسیون تجدیدنظر ماده ۱۰۰ شهرداری…………
با سلام و احترام
اینجانب [نام و نام خانوادگی مالک] به شماره ملی [شماره ملی] و به شماره پرونده [شماره پرونده کمیسیون ماده ۱۰۰]، مالک ملک واقع در [نشانی دقیق ملک]، بدینوسیله به رأی صادره از کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری [شهر/محله] مورخ [تاریخ رأی] اعتراض دارم و درخواست رسیدگی مجدد موضوع را دارم.
توضیح موضوع و دلایل اعتراض
۱. عدم تطابق رأی با وضعیت واقعی ملک
رأی صادره مبتنی بر گزارش شهرداری است که حاکی از تخلف اضافه بنا یا تغییر کاربری است، در حالی که بررسیهای مستند و نقشههای پیوست نشان میدهد بنای ملک کاملاً مطابق پروانه صادره و ضوابط فنی و شهرسازی ساخته شده است.
۲. عدم رعایت تشریفات قانونی و فرصت دفاع مالک
در صدور رأی بدوی، اینجانب به صورت کامل دعوت به حضور و ارائه دفاعیات نشدهام و فرصت ارائه مستندات و گزارش مهندس ناظر فراهم نشده است.
۳. اشتباه در محاسبه مساحت و نوع تخلف
بر اساس نقشههای مصوب و گزارش مهندس ناظر، متراژ اضافه بنا یا تغییر کاربری اعلامشده توسط کمیسیون صحیح نبوده و با واقعیت مغایرت دارد.
۴. مستندات ضمیمه
- کپی پروانه ساخت و نقشههای تأیید شده
- گزارش مهندس ناظر و تاییدیه فنی ساختمان
- قراردادهای مالکیت و اسناد مالی مرتبط
- سایر مدارک و تصاویر مربوط به وضعیت واقعی ملک
درخواست
با توجه به مطالب فوق، اینجانب درخواست دارم:
۱. رأی صادره از کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری [شهر/محله] مورخ [تاریخ رأی] ابطال یا اصلاح شود.
۲. در صورت لزوم، بازدید مجدد از ملک توسط کارشناسان رسمی جهت بررسی دقیق وضعیت ملک انجام گیرد.
۳. از اعمال جریمههای نقدی یا تخریب بنا تا زمان صدور رأی جدید جلوگیری شود.
با تقدیم احترام
سوالات متداول
گواهی یا رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ چیست و چه زمانی صادر میشود؟
چه کسانی میتوانند به رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ اعتراض کنند؟
چه مراحلی برای اعتراض به رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ وجود دارد؟
مهلت قانونی برای اعتراض به رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ چقدر است؟
- اعتراض به کمیسیون تجدیدنظر: ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی بدوی.
- اعتراض به دیوان عدالت اداری: ۳ ماه از تاریخ ابلاغ رأی تجدیدنظر.
آیا اعتراض به رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ باعث توقف اجرای آن میشود؟
اگر رأی کمیسیون توسط دیوان عدالت اداری ابطال شود، چه تأثیری دارد؟
شماره تماس دفتر(پونک): 02144880152
شماره تماس دفتر(جردن)02188209982
تلفن همراه جناب آقای بهزاد رحمانی: 09124153424
