رابطه نامشروع و مجازات آن

نامشروع  در لغت به معنی غیر قانونی و خلاف شرع است . رابطه نامشروع در مقابل رابطه مشروع قرار دارد و منظور از آن رابطه بین زن و مردی است که باهم ازدواج نکرده اند و در روابط خود، مرزهای قانونی و شرعی را رد کرده اند. تشخیص این که به چه رابطه هایی روابط نا مشروع می گویند​ با عرف است.

روابط افراد و به خصوص رابطه زن و مرد نامحرم با یکدیگر یکی از پر چالش ترین موضوعاتی است که همیشه در جامعه ایرانی اسلامی مطرح می شود و قانون گذار هم آن را جرم انگاری کرده و برای آن مجازات تعیین کرده است. تعریف و شکل این روابط نیازمند تعریف صریح قانونگذار است؛ هرچند که در قانون ما قانونگذار به تعیین و بررسی دقیق این روابط نپرداخته است.

رابطه نامشروع چیست ؟

رابطه نامشروع در مقابل رابطه مشروع قرار دارد و منظور از آن رابطه بین زن و مرد نامحرمی است که مرزهای قانونی و شرعی رد کرده اند و خارج از حد مشخص شده با یکدیگر رابطه برقرار کرده اند که طیف گسترده ای را در بر میگیرد که شامل زنا و روابط کمتر از آن می شود. در قانون ایران، رابطه نامشروع از زنا جدا شده است و به عنوان یک جرم تعزیری جرم انگاری شد است که از این جهت به آن رابطه نامشروع دون زنا یعنی کمتر از زنا گفته می شود.

جرم رابطه نامشروع دون زنا نیز در ماده 637 کتاب پنجم ( تعزیرات ) قانون مدنی این طور تعریف شده است:”چنانچه زن و مردی که بین آنها علقه زوجیت نباشد، مرتکب روابط نامشروع یا اعمال منافی عفت غیر از زنا مثل بوسیدن یا در آغوش گرفتن شوند، مجرم هستند.”

منظور از علقه زوجیت این است که زن و مرد به عقد نکاح یکدیگر در آمده باشند و روابط آن ها با خواندن صیغه عقد مشروع شده باشد و در نتیجه تمام روابطی که خارج از علقه زوجیت باشد اگر خارج از حد شرعی و نامتعارف باشد، مشمول مجازات جرم رابطه نامشروع  می شود.

در جمع بندی و در پاسخ به این سوال که جرم رابطه نامشروع چیست باید گفت که رابطه نامشروع هرگونه رابطه نامتعارف و غیر شرعی میان زن و مردی که رابطه زن و شوهری با هم ندارند است که تشخیص آن با عرف است.

اقسام رابطه نامشروع

به طور کلی رابطه نامشروع به دو دسته تقسیم می شوند:

1. رابطه نامشروع مادون زنا: منظور از رابطه نامشروع مادون زنا مستند به ماده 637 قانون مجازات اسلامی به روابط فیزیکی گفته می شود که در آن به رابطه جنسی منجر نخواهد شد.
2. رابطه نامشروع منتج به زنا: به روابطی گفته می شود که در آن روابط فیزیکی طرفین منتج به رابطه جنسی شده که اصطلاحا در آن بین طرفین دخول صورت گرفته است.

عناصر تشکیل دهنده رابطه نامشروع

با توجه به این که در جرائم کیفری اثبات جرم نیازمند وجود عناصری خواهد بود و رابطه نامشروع نیز از جرائم کیفری بوده است، پس برای اثبات این جرم نیازمند وجود سه عنصر رکن قانونی، روانی، مادی، خواهیم بود.

 عنصر قانونی: رکن قانونی این جرم ماده ۶۳۷ قانون مجازات می‌باشد. مطابق ماده «هر گاه زن و مردی که بین آن‌ها علقه زوجیت نباشد، مرتکب روابط نامشروع یا عمل منافی عفت غیر از زنا از قبیل تقبیل یا مضاجعه شوند، به شلاق تا نود و نه ضربه محکوم خواهند شد و اگر عمل با عنف و اکراه باشد، فقط اکراه کننده تعزیر می‌شود).

عنصر مادی: عتصر مادی جرم روابط نامشروع، رفتار مجرمانۀ مرتکب جرم، موضوع جرم و شرایط و اوضاع و احوال لازم آن را در بر می گیرد. عنصر مادی این جرم از نوع فعل فعل مثبت می باشد و شامل هر نوع عملی است که از نظر عرف منافی عفت عمومی شناخته شود و صرف تنها بودن زن و مرد در پارک یا در ماشین و نشستن دو نامحرم و یا قدم زدن ایشان نمی‌تواند عنصر مادی جرم رابطه نامشروع قلمداد شود.

عنصر معنوی: عنصر معنوی این جرم، اراده ارتکاب آن و عمدی بودن آن حرکت می‌باشد و برای وقوع این جرم، فقط نیاز به سوءنیت عام است و نیازی به سوءنیت خاص جهت انجام جرم رابطه نامشروع نیست.

روش های اثبات جرم رابطه نامشروع

جهت اثبات هر جرمی، قانونگذار ادله ای را مشخص نموده و در قانون ذکر شده است. در مورد جرایم منافی عفت همچون روابط نامشروع چه موجب حد باشد یا تعزیر، اقرار متهم، شهادت شهود و علم قاضی ادله اثبات جرم می باشند. البته گاهی ادله ای همچون، پیامک ها، پرینت تماس ها،تصویر، فیلم و فایل های صوتی در مواردی که از طریق رسانه های مجازی یا تلفنی، موبایل های هوشمند، کامپیوترها و شبکه های مجازی مانند؛ تلگرام، اینستاگرام و… منتشر می شود نیز به فرآیند اثبات جرم کمک می کند.

جرائم در خصوص روابط نامشروع به قدری حساس می باشد که قانونگذار در  قانون آیین دادرسی کیفری ماده را قید نموده مبنی بر اینکه در جرائم منافی عفت هرگاه شاکی وجود نداشته باشد و متهم بدوا قصد اقرار داشته باشد، قاضی وی را توصیه به پوشاندن جرم و عدم اقرار مینماید.

مجازات رابطه نامشروع

مجازات رابطه نامشروع در قانون ایران بر اساس ماده ۶۳۷ قانون مجازات اسلامی تعیین شده است. طبق این ماده، هرگاه مرد و زنی که بین آن‌ها علقه زوجیت نباشد، مرتکب روابط نامشروع شوند، به شلاق تا ۹۹ ضربه محکوم خواهند شد. علاوه بر این، در صورت تکرار جرم، مجازات‌های سنگین‌تری از جمله حبس تعزیری نیز اعمال می‌شود. همچنین، در مواردی که ارتباط نامشروع منجر به فساد اخلاقی یا ترویج فحشا شود، مجازات‌های شدیدتری در نظر گرفته می‌شود.

حالت دیگر رابطه نامشروع مربوط به زنا می باشد: زنا عبارت است از اینکه مرد و زنی که علقه زوجیت بین آنها نبوده و مرتکب رابطه جنسی شده اند. مجازات زنا در صورتی که وطی به شبهه نباشد برای هر دونفر رجم (سنگسار) است.

دادگاه صالح جهت رسیدگی به رابطه نامشروع

در این خصوص لازم به توضیح می باشد که بر خلاف سایر جرایم که ابتدا در دادسرا طرح و سپس به دادگاه ارجاع می شود، مرجع رسیدگی اولیه به جرم روابط نامشروع مستقیما دادگاه می باشد و نه دادسرا. مستند به ماده ۳۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری در مورد جرائم زنا و لواط و سایر جرائم منافی عفت به طور مستقیم، در دادگاه صالح رسیدگی میشود. مطابق قانون، رسیدگی به جرایم حدی همچو زنا و لواط دادگاه کیفری یک و رسیدگی به سایر روابط نامشروع نظیر تفخیذ (رابطه دو مرد در حدی کمتر از لواط)، قوادی (واسطه‌ گری در جرم نامشروع)، مساحقه (رابطه دو زن با یکدیگر و همجنس‌ گرایی) دادگاه کیفری دو می باشد.

سوالات متداول