شکایت از کارفرما بابت حقوق معوقه | مراحل، مدارک و خسارت تأخیر

حقوق معوقه: آیا کارفرمای شما، قانون را نادیده گرفته است؟

حقوق و دستمزد، اساس کرامت کاری و حقوق مسلم هر کارگر است، اما متأسفانه عدم پرداخت به‌موقع، کامل و منظم حقوق، یکی از رایج‌ترین تخلفات و دغدغه‌های کارگران ایرانی است. وقتی حقوق شما ماه‌ها به تأخیر می‌افتد، تنها مشکل مالی نیست؛ این نقض آشکار ماده ۳۴ و ۳۷ قانون کار، کارفرما را در موضع مسئولیت قانونی قرار می‌دهد. اما چگونه می‌توان در سیستم پیچیده روابط کار، حق خود را بدون ترس و با موفقیت مطالبه کرد؟

این مقاله، نقشه راه کامل شماست. ما به شما نشان می‌دهیم که چگونه با استفاده از سامانه جامع روابط کار و بدون نیاز به مراجعه حضوری، شکایت خود را ثبت کنید. از مرحله سازش در اداره کار گرفته تا صدور رأی قطعی هیأت حل اختلاف و در نهایت اجراییه برای توقیف اموال کارفرما، تمام مراحل قانونی را به زبان ساده توضیح می‌دهیم. اگر با مشکلاتی چون کمتر از حداقل حقوق، نپرداختن سنوات یا تأخیرهای مکرر مواجه هستید، بدانید که قانون از شما حمایت می‌کند و پرینت حساب بانکی می‌تواند مهم‌ترین مدرک شما برای دریافت خسارت تأخیر تأدیه باشد.

وظیفه قانونی کارفرما در پرداخت حقوق

بر اساس ماده ۳۴ و ۳۷ قانون کار، مزد یا حقوق، وجه نقد یا مزایایی است که کارگر در مقابل انجام کار از کارفرما دریافت می‌کند و باید در فواصل زمانی منظم و مشخص پرداخت شود.

کارفرما موظف است دستمزد کارگر را حداکثر تا پایان هر ماه پرداخت نماید و تأخیر در پرداخت، نقض آشکار قانون محسوب می‌شود. همچنین، در صورت توافق در قرارداد کار، پرداخت باید طبق همان توافق انجام شود.

بنابراین، هرگونه کوتاهی یا تأخیر غیرموجه در پرداخت حقوق، برای کارفرما مسئولیت قانونی و گاه کیفری ایجاد می‌کند.

مصادیق عدم پرداخت حقوق

عدم پرداخت حقوق تنها به معنای نپرداختن مزد ماهانه نیست، بلکه مصادیق متنوعی دارد، از جمله:

• عدم پرداخت حقوق ماهانه یا دستمزد روزانه
• پرداخت کمتر از حداقل حقوق مصوب وزارت کار
• نپرداختن عیدی، سنوات، اضافه‌کاری یا حق مأموریت
• عدم پرداخت سهم بیمه کارگر یا کسورات غیرقانونی از حقوق
• پرداخت با تأخیرهای مکرر و طولانی

هر یک از موارد فوق تخلف محسوب شده و قابلیت شکایت در اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی را دارد.

حتما بخوانید: همه چیز درباره شکایت کارگز ار کارفرما

مراحل شکایت از کارفرما بابت حقوق معوقه

1. ثبت شکایت در اداره کار: کارگر باید ابتدا به اداره کار محل اشتغال خود مراجعه کرده و فرم مخصوص شکایت را تکمیل کند. در این فرم، میزان حقوق معوقه، مدت زمان اشتغال، نوع کار و مستندات (مثل فیش حقوقی، پیامک، یا شهادت همکاران) درج می‌شود. در حال حاظر با راه اندازی سامانه جوامع روابط کار دیگر نیازی به مراجع حضوری به اداره کار محل کار گاه نیست و کارگر یا کارمند می تواند به صورت اینترتی نسبت به طرح شکایت اقدام نماید.
2. دعوت به سازش: اداره کار معمولاً در ابتدا تلاش می‌کند بین کارگر و کارفرما سازش و مصالحه برقرار کند. بسیاری از پرونده‌ها در این مرحله و بدون تشکیل جلسه رسمی حل می‌شوند.
3. رسیدگی در هیأت تشخیص: در صورت عدم توافق، پرونده به هیأت تشخیص اداره کار ارجاع می‌شود. این هیأت با حضور نماینده کارگران، نماینده کارفرمایان و نماینده دولت تشکیل شده و پس از استماع اظهارات طرفین، رأی خود را صادر می‌کند.
4. اعتراض به رأی در هیأت حل اختلاف: چنانچه کارگر یا کارفرما به رأی صادره اعتراض داشته باشند، می‌توانند ظرف ۱۵ روز به هیأت حل اختلاف شکایت کنند. رأی این هیأت قطعی و لازم‌الاجرا است.

 مدارک لازم برای شکایت از کارفرما

برای موفقیت در شکایت از کارفرما، ارائه مستندات اهمیت زیادی دارد. مدارک معمول شامل موارد زیر است:

• قرارداد کار (مکتوب یا حتی پیامکی)
• فیش‌های حقوقی یا رسید پرداخت
• پیام‌ها یا مکاتبات مرتبط با کار
• شهادت همکاران یا مدیران
• کارت حضور و غیاب یا اسناد مشابه

حتی اگر قرارداد مکتوب وجود نداشته باشد، کارگر می‌تواند با ادله و قرائن دیگر، رابطه کاری خود را اثبات کند. یکی از مواردی که می توان از کارفرما بابت عدم پرداخت حقوق شکایت کرد، پرینت حساب بانکی کارگر می باشد.

نحوه اجرای رأی و وصول حقوق

پس از قطعی شدن رأی اداره کار، در صورت عدم پرداخت حقوق توسط کارفرما، اداره کار اجراییه صادر می‌کند. کارگر می‌تواند از طریق اجرای احکام اداره کار یا دادگستری، اموال کارفرما را توقیف و حقوق خود را وصول نماید.

در صورت استنکاف کارفرما، کارگر حق دارد از طریق دادستانی و اجرای ثبت اقدام کند؛ چرا که رأی اداره کار از نظر قانون، سند لازم‌الاجرا محسوب می‌شود.

 نکات مهم در شکایت از کارفرما

• شکایت کارگر باید در مهلت یک‌ساله از تاریخ قطع همکاری یا آخرین پرداخت حقوق مطرح شود.
• اگر کارفرما شرکت حقوقی باشد، شکایت باید علیه شخص مدیرعامل یا نماینده قانونی صورت گیرد.
• کارگر نباید بدون دلیل موجه ترک کار کند، زیرا ممکن است از مزایای خود محروم شود.
• در صورت صلح و سازش، توافق طرفین باید در اداره کار ثبت شود تا معتبر باشد.

مرجع صالح بابت شکایت از کارفرما

مرجع صالح جهت شکایت کارگر از کارفرما، اداره کار و رفاه آخرین کارگاه اشتغال کارگر می باشد. بدین توضیح که کارگر یا کارمندی در شرکت یا کارگاهی که مشغول به کار می باشد، اداره کاری که باید شکایت خود را به آن مرجع ارسال نماید، اداره کار محل کارگاه کارگر می باشد، البته در حال حاظر با توجه به سیستمی شدن ارسال دادخواست، نگرانی بابت ارسال اشتباه وجود ندارد، چرا که سیستم به  صورت خودکار دادخواست را به اداره کار محلی که کارگاه یا شرکت کارگر در آن محل واقع شده است ارسال می کند.

کلام پایانی

شکایت از کارفرما بابت عدم پرداخت حقوق یکی از حقوق اساسی هر کارگر است و قانون، حمایت کامل از او به عمل می‌آورد. کارگر نباید از پیگیری حق خود واهمه داشته باشد، زیرا مسیر قانونی روشن و بدون هزینه‌های سنگین قضایی است.

در نهایت، بهترین راه جلوگیری از بروز اختلاف، تنظیم قرارداد شفاف و رعایت تعهدات دوطرفه است؛ اما در صورت بروز مشکل، اداره کار نخستین و مطمئن‌ترین مرجع برای احقاق حق کارگر خواهد بود.

اگر کارفرمای شما از پرداخت حقوق خودداری کرده یا در مورد نحوه شکایت در اداره کار تردید دارید، مشورت با یک وکیل متخصص در دعاوی کار و کارگر می‌تواند مسیر شما را بسیار کوتاه‌تر و مطمئن‌تر کند.

سوالات متداول